Bankencrisis en Overheid.




Geachte belastinginspecteur.

Met verbazing en zelfs met ontsteltenis heb ik in de maanden oktober en november van 2008 kennis genomen van een ongekende daadkracht van onze Nederlandse overheid. Toen de kredietcrisis in zijn volle omvang vanuit de Verenigde Staten het Europese vasteland bereikte en er hier enkele grote banken en verzekeraars dreigden om te vallen, was het ministerie van Financiën er als de kippen bij om dit gevaar te keren.


De slappe overheid, die nooit geld bleek te hebben voor de noden van de bevolking, smeet plotseling in ongekend korte tijd met miljarden om onder meer Fortis, ING en Aegon te ‘redden’. Jazeker, geachte belastinginspecteur, ‘redden’ staat hier tussen aanhalingstekens, omdat de overheid miljarden schonk aan instellingen die juist de oorzaak waren van de crisis. Immers, deze banken hadden grote schuldpakketten overgenomen van vooral Amerikaanse banken in de verwachting deze weer met winst door te kunnen doorverkopen. Deze schuldpakketten bestonden, naar achteraf bleek, uit niet meer af te lossen hypotheekschulden van miljoenen Amerikaanse burgers. De Amerikanen waren in de jaren voorafgaand aan de crisis lekker gemaakt met een veel te lage rente ingesteld door Alan Greenspan van de Federal Reserve. Zij kregen voorgespiegeld dat zij een eventuele hogere toekomstige rente met gemak zouden kunnen opbrengen uit de overwaarde van hun woning.


Zo brachten de banken deze hypotheken aan de man. Daar kwam nog bij dat de Amerikaanse overheid, onder leiding van president Bill Clinton, de banken zelfs verplichtte om deze hypotheken ook te verkopen aan arme burgers.

De eerste jaren zou de lage hypotheekrente blijven bestaan of men hoefde soms zelfs helemaal geen rente te betalen. Dat was vastgelegd in de Communities Reinvestment Act de CRA.

De CRA dwong banken om leningen te verschaffen aan mensen die het niet konden betalen. Na de eerste jaren zou de arme burger dan met gemak de aan de rentemarkt aangepaste rente kunnen betalen uit een verhoging van de hypotheek, omdat men in die eerste jaren meer overwaarde op de woning verwachtte.


En daar ging het fout, want er was geen sprake van overwaarde. De steeds maar oplopende huizenprijzen stokten. Voor veel jonge Amerikanen was dat een onbekende situatie, want vanaf midden jaren zeventig waren de huizenprijzen alleen maar gestegen. Daarnaast waren Amerikaanse burgers gewend hun creditcard te gebruiken met de toenemende waarde van hun woning als onderpand. Het woord sparen, staat immers niet in het woordenboek van de Amerikanen.


Ook in Nederland zijn enkele duizenden burgers de dupe geworden van deze handelwijzen van Lehman Brothers. Volgens curator Rutger Schimmelpenninck verkocht Lehman Brothers vanuit Nederland producten, die in Amerika verboden waren, aan de rest van de wereld. En gedurende al die tijd zwegen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank! Wouter Bos zei in het tv-programma ‘De Wereld Draait Door’: "Banken hebben risicovolle hypotheekproducten verkocht waarvan zij zelf niet goed weten hoe die in elkaar zitten. De consument en de toezichthouders kunnen het dus ook niet weten." Hier gaat hij natuurlijk grandioos in de fout. Als toezichthouders zoals de AFM en De Nederlandsche Bank onduidelijkheden zien, dienen ze in actie te komen, want waarvoor zijn ze anders! Wouter Bos kon dit zonder tegenspraak beweren; de bevolking, die al vele jaren verschoond blijft van de waarheid, slikte het als zoete koek.


Bankmanagers verstrekten een ongekend aantal goedkope hypotheken. Het waren immers prachtige lokkertjes. De banken verdienden goud geld aan provisie en in rekening gebrachte onkosten. Hoe meer hypotheken, hoe meer winst voor de banken. Omdat die banken het zo ‘goed’ deden, waren de aandeelhouders tevreden en konden de bankmanagers miljarden toevoegen aan hun persoonlijke bezittingen. Want dat was de werkelijke reden: hoe kan ik er zelf het meest aan verdienen?

Ze kwamen zelfs op het idee om hypotheekschulden te bundelen en als schuldpakketten te verkopen. En opnieuw rinkelde de kassa voor de provisie en de in rekening gebrachte onkosten.


Eens moest dat wanbeleid als een zeepbel uiteenspatten. Eind 2004 steeg de korte rente van de Federal Reserve weer en mensen gingen hierdoor minder geld lenen. Huiseigenaren kwamen in de problemen omdat hun variabele rente na de eerste jaren flink steeg. De huizenprijzen daalden en in veel gevallen werd het onderpand minder waard dan de hypotheek. Het aantal hypotheken dat stukliep, lag veel hoger dan men tevoren voor alle financiële veiligheidsconstructies had beraamd. Veel huiseigenaren moesten hun huis verkopen. Zo kwamen er steeds meer huizen in de verkoop, waardoor de prijzen verder inzakten.


Vanwege het sneeuwbaleffect kwamen steeds meer, zelfs goedverdienende burgers met tophypotheken in de problemen. Zij waren gedwongen hun woningen te verkopen. Bij dergelijke veilingen gaan woningen tegen afbraakprijzen over de toonbank. Een persoonlijke ramp voor velen. In augustus 2007 werd bekendgemaakt dat de Amerikaanse huizenmarkt was ingestort.


Dat alles is te wijten aan financiële instellingen en vooral overheden die voortdurend verzuimen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen. Het is zeker niet het falen van het vrijemarktsysteem, zoals de linkse politiek ons graag wil doen geloven (zie boven CRA). Een gedetailleerd verslag over het ontstaan van de sub-prime hypoteken vindt u hier.


"De crisis van 2007 vindt haar oorsprong in de pen van Bill Clinton, waarmee hij in 1999 de Gramm-Leach-Bliley Act ondertekende. De gevolgen van deze wet openbaarden zich vervolgens in enkele miljoenen Amerikaanse hypotheken, verleend aan huizenkopers met lage inkomens. Risicovolle subprime hypotheken die volgens een schatting van het Internationaal Monetair fonds bij banken en financiële instellingen tot meer dan één biljoen dollar (=1000 miljard dollar) aan verliezen zullen gaan leiden" (uit: .SNELWEG NAAR DE AFGROND? van Kees van der Hof)


Daar komt nog bij dat de media de crisis extra aanwakkeren door voortdurend overdreven uitspraken te doen over de economische crisis. Zo wordt ons een extra crisis aangepraat. Dat maakt burgers angstig en terughoudend waardoor zij de hand op de knip houden. Dank je wel media.


En wat gebeurde er verder? U weet dat minister Bos op een zondagmiddag het gezonde deel van Fortis, inclusief de door Fortis overgenomen ABN AMRO, ontvreemdde van de aandeelhouders. Een bank nationaliseren zonder de aandeelhouders daarvoor schadeloos te stellen, is tegen elke rechtsgrond. Enkele dagen later stelde hij miljarden beschikbaar aan de banken, zodat zij de ontstane verliezen door de koop van schuldpakketten konden neutraliseren. Die miljarden konden de banken lenen tegen 8,5 procent rente, terwijl toen de 10-jaarsrente op staatsobligaties rond de 4,3 procent lag. Kassa voor de overheid. En de gewone burgers? Hun spaarcentjes waren in 2008 tot € 100.000 gegarandeerd door de overheid. Als de burger die garantie na 2008 ook nog wil, moeten zij dat betalen uit de rente op hun spaargeld, volgens het voorstel van Wouter Bos.


Deze minister Bos heeft voor € 16,8 miljard alle aandelen Fortis gekocht, maar heeft ook nog voor € 34 miljard aan kortlopende leningen en voor € 16 miljard aan langlopende rekeningen overgenomen. In totaal moest Bos dus € 66,8 miljard betalen. Geen wonder dat de staatsschuld met vele tientallen miljarden is opgelopen. Vanaf 2006 is de totale nederlandse staatsschuls gestegen van 260 miljard naar 410 miljard euro. Zie de grafiek onderaan deze pagina.

UITEINDELIJK MAG DE NEDERLANDSE BURGER HIERVOOR OPDRAAIEN. Dank u wel meneer Bos.

Waarschijnlijk was een gewoon faillisement van Fortis-ABN Amro beter geweest.


De banken zijn momenteel druk doende weer vet op de botten te krijgen. De renteverlagingen van de Europese Centrale Bank (ECB) (korte rente) rekenen de banken niet direct door in de rente op hypotheken, want die tarieven ijlen meestal na. De banken gebruiken het door de overheid beschikbaar gestelde geld niet om het uit te lenen aan de naar krediet snakkende industrie en aan het Midden- en Kleinbedrijf (MKB), hoewel dat nu juist de maatschappelijke hoofdtaak van een bank is.


Dit laatste punt illustreert opnieuw het gebrek aan maatschappelijke verantwoordelijkheid. Door geen kredieten te verstrekken verdiepen de banken de crisis nog verder. De werkloosheid verdubbelt in 2009 onder meer doordat bedrijven geen geld kunnen lenen voor investeringen. Maria van der Hoeven, minister van Economische Zaken, stelde onlangs niet voor niets dat ‘gezonde bedrijven kunnen omvallen als de banken niet snel de kredietkraan weer opendraaien’. Zoals het zich nu laat aanzien, stijgt de werkloosheid in 2010 tot ongekende hoogten.


Veel maatschappelijke instellingen leggen de zere vinger op de huidige handelwijze van de banken, maar Wouter Bos ziet het probleem niet. Hij wacht liever af en gaat daarmee terug naar de ‘oude politiek’ van ‘pappen en nathouden’ als het om het maatschappelijk belang gaat. Juist nu behoort een minister van Financiën van de banken te eisen dat zij het geld direct voor de economie beschikbaar stellen. Hij zadelt de toekomstige belastingbetaler toch al op met een sterk toenemende staatsschuld.


Banken hebben te maken met solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit. Zij gebruiken renteverlagingen om daarmee geld te verdienen. Om die reden geven zij renteverlagingen niet aan de klanten door, tenzij ze daartoe worden aangespoord of gedwongen. In dat geval vragen zij om ondersteuning ter versterking van de solvabiliteit. Als overheden de banken te hulp schieten, doen zij dat met belastinggeld.


Het is maar de vraag of de belastingbetalers, die in veel gevallen tegelijkertijd huiseigenaren met hypotheekleningen zijn, wel zo gelukkig zijn met die reddingsoperaties van de overheid. Die komen uiteindelijk voor hun rekening. De minister van Financiën belooft weliswaar dat de belastingbetaler daarvan later gaat profiteren, maar velen staan daar sceptisch tegenover. Het kan namelijk ook anders uitpakken en daarom opteren huiseigenaren en toekomstige huiseigenaren nu voor renteverlagingen.


Zolang banken blijven verkondigen dat de kredietcrisis hen is overkomen in plaats van toe te geven dat ze zelf de veroorzakers zijn, laten zij de teugels niet vieren. Zelfs in 2007 stortten de banken zich nog in roekeloze avonturen zonder dat zij elkaar terugfloten. Neem bijvoorbeeld de ‘overmeestering’ van ABN AMRO.

Banken moeten weer gewoon hun klanten bedienen. Daaraan ontlenen zij bestaansrecht en nergens anders aan (zie ook abnamro-klanten.nl).


Ook de rol van De Nederlandse bank (DNB) is dubieus. In mei 2010 bleek dat de DNB in deze crisisjaren niet de waakhond was van de financiële markten, maar eerder het schoothondje. De DNB kwam juist op voor de belangen van de banken in plaats van toezicht te houden. Hoogleraar Financiële Geografie van de Universiteit van Amsterdam, Ewald Engelen, maakte na uitvoerig onderzoek bekend dat de DNB het bundelen en doorverkopen van "besmette" financiële producten zoals de supreme hypotheken steunde. De DNB is dus mede verantwoordelijk voor de in Nederland ontstane bankencrisis.


Het zal mij benieuwen of de belastingbetaler er ooit beter van zal worden. Neem het kwartje van salonsocialist Wim Kok. Die belastingheffing op benzine zou tijdelijk zijn, maar tijdelijk is bij de overheid kennelijk eeuwigdurend. Ik verwacht dat het ook zo zal gaan met de nieuwe staatsbank ABN AMRO/ Fortis, waar oud-minister Zalm voor een schandalig salaris van zo'n € 750.000 de scepter mag zwaaien. Een politicus als Zalm is bij uitstek geschikt om alles wat krom is recht te praten. Daar zijn politici sowieso goed in, maar het managen van een bank is een heel ander verhaal.

Als de economie weer groeit en als we rond 2012 uit de crisis zijn, dan zou, volgens Wouter Bos, de overheid de bank weer verkopen. En krijgt de belastingbetaler dan zijn geld weer terug of verdwijnt dat in de pot ‘algemene middelen’? Of blijft de bank in bezit van de staat? Ik verwacht het laatste.


De vele miljarden, die ineens uit de lucht zijn komen vallen, geven de oplettende burger stof tot nadenken. Immers, het is kennelijk heel eenvoudig om meer salaris voor verplegend personeel, ouderenzorg, betere verpleegtehuizen, criminaliteitsbestrijding, onderwijssalarissen, enzovoorts beschikbaar te stellen.


Maar nee, zoals zo vaak gaat de overheid volledig voorbij aan de noden van de burger. Bepaalde beroepsgroepen worden aantrekkelijker als daar ook een aantrekkelijk inkomen tegenover staat. De overheid en ziekenhuisdirecties korten al jaren op verpleegkundigen, die een zeer verantwoordelijk beroep hebben. Door gebrek aan deskundig personeel zijn er al enkele doden gevallen, maar de overheid geeft nog altijd niet thuis…


De salarissen van politie en recherche wil ik apart  noemen. Die salarissen blijven al jaren achter en staan - gezien de risico’s van het beroep - op een veel te laag niveau. Hierbij heb ik het niet over de top van de politie. Het is bekend dat de korpschefs ook als graaiers te boek staan.

Er is al jaren een groot tekort aan politieagenten en rechercheurs. Dankzij de Europese Unie zijn ook nog eens de grenzen opengesteld, waardoor criminelen uit Oost-Europa onze winkels en rekeningen komen plunderen, maar daarvoor heeft de overheid totaal geen oog. Met de problemen waarmee de burgers worstelen, houden politici zich niet bezig.


In bijvoorbeeld Spanje is de politie duidelijk zichtbaar aanwezig. Ook heeft de politie daar veel meer bevoegdheden om de orde te handhaven. Geen wonder dat criminelen graag in Nederland vertoeven. Hier is de pakkans door gebrek aan politie laag en zijn ook de straffen bijzonder laag. Jeugdige criminelen lachen rechters uit vanwege de taakstraffen die ze krijgen opgelegd. Er is totaal geen respect voor de politie. Ook krijgt een crimineel in Nederland steeds meer rechten dan een slachtoffer. Een burger heeft nagenoeg geen mogelijkheid zich te verdedigen tijdens bijvoorbeeld een inbraak. Als een burger zijn lijf en inboedel wil verdedigen kan hij aangeklaagd worden wegens "niet in verhouding staand" handelen.

Zelfs bij gebrek aan politieagenten gaat de overheid (minister Verburg) nog eens extra bezuinigen op de poltie. De crimineel wordt dus steeds meer beschermd.

Waar moet dat heen met de rechtstaat?


Soms denk ik wel eens dat de overheid de criminaliteit in stand wil houden als motief voor het afschaffen van contant geld. Als er maar genoeg overvallen plaatsvinden, zal de winkelier op een zeker moment besluiten geen contant geld meer aan te nemen, maar alleen nog pinnen toe te staan. Als dat meer regel dan uitzondering wordt, kan de overheid besluiten contant geld af te schaffen en alleen het gebruik van plastic geld toe te staan. Daarmee zou het zwartgeldcircuit goeddeels verdwijnen, maar bovendien zou de overheid dan 100 procent controle hebben op alle financiële handelingen van de burgers. Die handelingen worden immers geregistreerd en in bankdatabases vastgelegd. Die gegevens kunnen vervolgens weer gemakkelijk aan systemen van de belastingdienst worden gekoppeld en daar is het de overheid uiteindelijk om te doen: volledige controle over alles wat de burgers doen en toegeven aan dat gevoel van machtswellust. Leest u ook nog maar eens het artikel over overheidscontrole op deze site.


Er is dus sprake van corruptie en diefstal bij de banken, de pensioenfondsen en met belastinggeld. We mochten niet profiteren van het zoet, maar we moeten wel betalen voor het zuur. De bankencrisis is ontstaan door crimineel handelen, maar de Nederlandse burger krijgt de rekening gepresenteerd. Tot op heden is er niet een bankmanager aansprakelijk gesteld voor de huidige situatie.Erger nog, de bonuscultuur breidt zich verder uit. In 2008 zijn in het bedrijfsleven en bij de banken hogere bonussen uitgekeerd dan in 2007. De politiek zegt daar iets aan te zullen doen. Zoals wij gewend zijn zal dat bij woorden blijven.


Hoe zou de wereld eruit zien als overheden beleid zouden voeren op basis van logica, integriteit, redelijkheid en respect voor het individu? Naar mijn stellige overtuiging zou een dergelijk beleid leiden tot een rechtvaardiger samenleving met beduidend minder sociale conflicten.


Burger van Nederland.


Zie ook:

- de ca. 3,5 uur durende film: The Money Masters - How International Bankers Gained Control of America

- "Is Balkenende 200 miljard waard?" Hoe de overheid en toezichthouders faalden en de burgers ervoor lieten opdraaien.


Heeft u geld op de bank staan. Denkt u werkelijk dat dat geld van u is? Lees verder ....


Ons belastinggeld in crisistijd naar EU-medewerlers. Hoe krijgen ze het op.


Naar Archief